[X]

Nasz serwis korzysta z "ciasteczek". Więcej informacji znajdziesz klikając na ten link.

Aktualnie: 27 kwietnia 2017 22:40 | Imieniny: Teofila, Zyty, Żywisława
RSS

 
Wójt Gminy Przytyk Dariusz Wołczyński
 
Wójt Gminy Przytyk
Dariusz Wołczyński


Kwiecień 2017
Pn Wt Sr Cz Pi So Nd
12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930

Historia


          Przytyk- siedziba Gminy w województwie mazowieckim (powiat radomski), położony nad rzeką Radomką w odległości 17 km od Radomia. Od zarania dziejów Przytyk dziedziczyli Podlodowscy herbu Janina. Pierwszą siedzibą tej rodziny był Zameczek (dawniej zwany Ostrów). Miasto Przytyk zostało założone w 1333 roku przez Piotra z Podlodowa. Rodzina Podlodowskich miała bardzo duży udział w rozwoju Przytyka. Za staraniem Jana Podlodowskiego z Przytyka, który był kasztelanem Żarnowieckim i dworzaninem króla Kazimierza Jagiellończyka, w 1488 roku Przytyk otrzymał przywilej organizowania 2-ch dorocznych jarmarków i cotygodniowych targów w dni poniedziałkowe. Przywilej ten został nadany przez króla Kazimierza Jagiellończyka na Sejmie w Radomiu. Tradycja cotygodniowych targów poniedziałkowych przetrwała do dziś, przez ponad 500 lat. 

          Duży wpływ na handlową atrakcyjność Przytyka miało jego ówczesne położenie, gdyż leżał on na skrzyżowaniu ważnych szlaków handlowych. Tu krzyżowały się: Trakt królewski zwany też Traktem Mazowieckim (Warszawa - Kraków) z Traktem Wielkopolskim (Lublin - Poznań). Skrzyżowanie to było zwane środkiem lub też „Pępkiem Europy". Swoje atrakcyjne położenie Przytyk utracił w 1834 roku, kiedy to wybudowana została szosa od Szydłowca przez Radom do Białobrzegów. Wówczas to dotychczasowy transport przeniósł się na nową drogę. 

          Poza rodziną Podlodowskich w historię Przytyka wpisała się również słynna rodzina Kochanowskich z Sycyny. Początek Kochanowskich zaczął się w XVI wieku od ślubu słynnego poety Jana Kochanowskiego z Dorotą Podlodowską z Przytyka. Ślub ich odbył się w 1570 r. w Przytyku. W następstwie Przytyk stał się na długie lata własnością rodową Kochanowskich. W 1835 roku Kochanowscy, za udział w powstaniu listopadowym, utracili prawa do Przytyka. 

          Dzieje Przytyka to nie przemienny czas rozwoju i niepokojów, nękających miasto klęsk pożarów i rabunków w czasie wojen. Najcenniejsze przedmioty zostały zrabowane w czasie „potopu szwedzkiego". W 1704 roku Karol XII, Król szwedzki przechodził przez Przytyk udając się na wyprawę przeciwko Augustowi II, w Przytyku 11 sierpnia 1831 rok walczyły oddziały Wittenberga z oddziałami polskimi. Niszczony wojnami w XVII wieku i ogromnym pożarem w 1795 roku, tracił na znaczeniu. Prawa miejskie Przytyk utracił w 1869 roku. 

          Od XVII wieku w Przytyku rozwijało się osadnictwo żydowskie. Na początku XX wieku Żydzi stanowili ponad 80% ogółu mieszkańców Przytyka. 9 marca 1936 roku doszło do starć ulicznych zwanych „pogromem Żydów". W czasie II wojny światowej Niemcy wysiedlili około 2.700 Żydów do gett w Szydłowcu i Przysusze. W 1942 roku Przytyk i okolice zamienione zostały na poligon niemiecki. Zburzono wówczas wszystkie budynki z wyjątkiem kościoła. 8 września 1944 roku gestapowcy odkryli pod podłogą kościoła schowek z bronią. Wydano wówczas rozkaz zburzenia także i kościoła. Rozkazowi temu sprzeciwili się katoliccy żołnierze austriaccy. Ponadto zbliżający się front i coraz częstsze akcje partyzanckie uniemożliwiły plan zburzenia. 

          Na ziemi przytyckiej zachowało się kilka zabytkowych miejsc i obiektów. W samym Przytyku obejrzeć można wybudowany w latach trzydziestych XX wieku kościół murowany w stylu barokowo-renesansowym projektu architekta warszawskiego Stefana Szyllera. W prezbiterium tegoż kościoła pod wezwaniami Znalezienia Krzyża Świętego, malarz Jan Henryk Rożen namalował obraz „Znalezienia Krzyża Świętego". Obraz umieszczony jest zamiast nadscenia Głównego Ołtarza. Ze względu na właściwą sobie symbolikę i oryginalne miejsce jest jedyną osobliwością świątyni. W miejscowości Oblas znajduje się dwór z XIX wieku, niestety w dużym stopniu zdewastowany, jest tam również zabytkowy spichlerz. W odległości 3 kilometrów od Przytyka w miejscowości Zameczek usytuowany jest dwór z połowy XIX wieku projektu Franciszka Marii Lanciego. Najprawdopodobniej najstarszą budowlą w okolicy jest wybudowany w 1420 roku kościół pod wezwaniem Świętego Wawrzyńca we Wrzosie, rozbudowany na początku XX wieku. W Przytyku na cmentarzu, przy kościele parafialnym znajdują się cztery kamienne płyty z XVI wieku. Poświęcone są one m.in. Katarzynie Białaczowskiej żonie Wawrzyńca Podlodowskiego oraz Lupie Podlodowskiemu teściowi poety Jana Kochanowskiego. Przy kościele stoi również kamienny pomnik z amforą na szczycie. Jest to pomnik nagrobny Ignacego Dzianeta (zm. 1827 roku), sędziego pokoju powiatu radomskiego. W dzielnicy Piaski znajduje się cmentarz żydowski na którym zachowało się jeszcze kilka płyt nagrobnych. To jedyny ślad po licznej tutaj przed II wojną światową mniejszości Żydowskiej. 

          Teraźniejszość to przede wszystkim wciąż rozwijająca się uprawa papryki i związane z nią Ogólnopolskie Targi Papryki, skupiające producentów i handlowców tego warzywa oraz rzesze odwiedzających. Atrakcyjność Gminy wzrosła wraz z oddaniem do użytku zbiornika wodnego w Domaniowie którego powierzchnia przekracza 500 hektarów. Przez gminę prowadzą liczne szlaki rowerowe, których powstanie zainicjował Związek Gmin „Radomka". Przytyk to również gminne centrum administracyjno-gospodarcze gminy,. Jest tu Urząd Gminy, Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, Urząd Poczty a także Publiczne Gimnazjum, Publiczna Szkoła Podstawowa, Przedszkole Publiczne, Ośrodek Zdrowia, Apteka, Gminna Biblioteka Publiczna, OSP, filia Powitowego Urzędu Pracy w Radomiu, dwa banki.Od 2001r. przy OSP w Przytyku działa Młodzieżowa Orkiestra Dęta, która kontynuuje dzieło swych poprzedników. Do ważniejszych zakładów pracy funkcjonujących w Gminie zaliczyć można min: - Zakład Drzewny „Gajewski" - producent parkietów, mozaiki i innych wyrobów z drewna - Zakład Mięsny „TED" - producent wędlin. - Hurtownia okien i materiałów budowlanych „OKNO-BUD"




Papryka Przytycka
ARR

MODR

Powiat Radomski



Razem dla Radomki

W Dolinie Radomki
 
Witryna Wiejska
KRUS
ZUS
CEIDG

Hospicjum Radom